Erum við farin að sjá inn í framtíðarlandið ?

Orðatiltækið að eithvað "fari norður og niður"  hefur oft verið notað í gamansömum tón af okkur Vestfirðingum búandi á sunnanverðum Vestfjörðum.

Hér syðra þykir okkur samanburður svæðanna suður/norður vera  okkar hluta  á margvíslegan hátt í hag. Annað væri ekki eðlilegt.  Á suðurhluta Vestfjarða ríkir jafnan betri veðrátta, leiðir okkar og samgöngur til annarra landshluta hafa yfirleytt verið bæði fleiri og öruggari og er því norðursvæðið í meiri jaðarbyggðarstöðu en okkar svæði.

Oft hefur okkur þótt að okkur vegið á þann háttinn að sunnanverðir Vestfirðir væru í flestum skilningi ómerkilegir og óæskilegir, ekki ástæða til að kasta peningum í eitt né annað á þessum landshluta.

Með öllu virðast óframkvæmanlegar hér  þær nauðsynlegu bætur  samgangna á landi. Jafnvel má sannarlega skilja að þær séu óþarfar, " fyrir þessar fáu hræður" því í augum þeirra sem fjármagninu ráðstafa, virðist svo að enginn aki um vegi þessa landshluta nema við guðsvolaðir heimamenn. Þær þúsundir ferðamanna sem aka um veginn í Patreksfirði til Látrabjargs og Rauðasands á ári hverju eru til dæmis ekki taldar með.

Stefnt hefur verið að því að leggja af siglingar Breiðafjarðar-ferjunnar Baldurs um næstu áramót. Það var stefnan í ljósi þess að þá yrðu vegamálin okkar öll orðin í svo fínu lagi,vegir svo góðir  að ferjan yrði óþörf. Ekki hyllir enn undir vegabæturnar en ekki heyrist neitt um ákvörðun þess að fresta aflagningu siglinganna.  

Spennandi.

Við höfum verið svo "stórhuga" að halda að vegasamgöngur suður á bóginn væru líklegri til úrbóta  en samgöngur norður á bóginn um Dynjandis- og Hrafnseyrarheiðar, norður til þess svæðis sem er orðin jaðarbyggð í landinu í margvíslegum skilningi. Það liggur jú í  augum uppi að greið leið getur aldrei orðið milli norður og suðursvæðis Vestfjarða án þess að miklu fé sé til þess varið og þá með gerð jarðganga.
Slíkar framkvæmdir falla án efa undir óráðshjal og draumóra í dag.
En nú er það að verða deginum ljós  að þessu  jaðarsvæði nyrðra er ætlað að stækka hingað suður á bóginn, með afar einkennilegum hætti.

Án fyrrnefndra vegabóta er nú þegar búið að flytja löggæsluna á suðursvæði undir stjórn lögreglustjórans á Ísafirði.

Án fyrrnefndra bóta er nú fyrirhugað að flytja yfirstjórn Heilbrigðisstofnunarinnar á Patreksfirði  undir samsvarandi stofnun sem er til á Ísafirði.   Hið yfirlýsta markmið er auðvitað hagræðing. Ef það er rétt að með þessu sé aðeins verið að spara framkvæmdastjórastöðu fyrirtækisins, þá leggst lítið fyrir þessa fyrirætlan.

Ef það er aftur á móti rétt að leggja eigi af sjúkrahúsið, sjúkrarými, eða jafnvel stöður þeirra lækna sem þó eru nú við störf þá fer þetta að verða skiljanlegra í krónum talið. En þetta er ekki sameining, né heldur flutningur. Það heitir að leggja niður þjónustu.

Athæfið er með öllu óskiljanlegt í öllum skilningi !  

Þeir ráðherrar sem eru að vinna fyrir okkur, hina íslensku þjóð, virðast í fyrsta lagi ekki vera að vinna saman, þó hugarfarið sé reyndar óhugnanlega líkt.  Í öðru lagi virðast þeir líka vera orðnir geðklofar og hægri hönd þeirra ekki hafa hinn minnsta grun um hvað sú vinstri er að aðhafast.

T.d.  er því svo farið að hart er lagt að öllum menntastofnunum að spara, skera niður allan tilkostnað og þá fyrst og fremst í mannahaldi, það gera þessi hræðilegu laun sem þarf að borga fólki fyrir virðingarvert vinnuframlag.  Þessi skammarlegu laun sem hingað til hafa hrakið kennara frá fagi sínu eru meira segja talin of há fyrir fólk í dag.  Nú þegar atvinnuleysi er farið að hafa þau áhrif að vel menntaðir kennarar snúa til skólanna til kennslustarfa er farin að skapast samkeppni um störfin. ( þá er lag að skerða launin !!)

Í þessari ömurlegu stöðu er fólk hvatt til að fara til náms. Mennta sig til þessarra ágætu starfa, og það er svo einkennilegt að þetta eru sömu störfin og verið er að skera niður í skólum og heilbrigðisstofnunum.

Hver verður árangurinn ?

Efast einhver um það ? Það liggur beint við.

Atgerfisflótti, landflótti.  Vel menntað ungt fólk, en niðurlægt af þessum  ömurlegu aðstæðum lætur ekki bjóða sér slíkt til frambúðar.  Við munum verða fyrir miklum skaða sem fólginn er í glötuðum mannauði.

Hvað eru ráðherrarnir okkar að hugsa ? Hver er stefnan ?

Tilfinning flestra hlýtur að vera sú að það sem framkvæmt er sé flest í fljótræði, happa og glappa hugmyndafræði, hugmyndum varpað fram áður en nokkurri  fótfestu er náð eða yfirsýn fengin af einu eða öðru tagi.

Stórlega virðast vera að togast á í mönnum annars vegar löngun til að gera vel og þá fer allt mögulegt í loftið sem enga á sér stoð, eða möguleika til framkvæmdar,  svo hinsvegar hinir hefðbundnu taktar pólitíkusa að læðupokast með flokksvinum og velunnurum og ekkert kemur út úr því nema bull og vitleysa við slíkar aðstæður.

Stjórnvöld okkar fá ekki háa einkunn hjá Carstens Valgreen, hagfræðingi, sem áður starfaði hjá Danske bank.

Hann gagnrýnir íslensk stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við bankahruninu og kreppunni. Valgreen segir viðbrögð stjórnvalda við kreppunni hafa verið tilviljanakennd og enga áætlun sýnilega.

M.a. hefur Valgreen bent á hve vanbúnar ýmsar stofnanir voru, hve óráðlegt sé að hafa fyrrverandi forsætisráðherra sem seðlabankastjóra og hve illa Seðlabanka var stjórnað við fall bankanna. Hann nefnir sem dæmi ósannar fréttatilkynningar og tilraunir með gengi og vexti.

Meðal þess sem Valgreen nefnir sem úr þarf að bæta á Íslandi segir hann að afnema verði þá hefð að láta  stjórnmálamenn stýra Seðlabankanum og jafnvel að fá erlenda aðila til að stýra bankanum og Fjármálaeftirlitinu til að skapa nauðsynlega fjarlægð.

Í þeim boðaföllum sem ráðherrar hafa setið í hefur margsinnis hrokkið út úr mönum, bæði innan stjórnar og utan að afskrifa þurfi skuldir manna. Mönnum ofbýður sú staða að eignir hafa verðfallið þannig að þær séu í mörgum tilvikum yfirveðsettar.  Nema hvað ? Þetta þykir öllum slæm staða.

Hver er það sem ætlar að afskrifa þessar skuldir ?

Er það ríkið, - OKKAR - sem ætlar að afskrifa þetta, sem ætlar að borga brúsann ?
Gleymt er nú viðhorfið til landsbyggðanna víða um land þar sem fólk hefur búið við verðfellingu eigna, verðleysi eigna væri réttara að segja. Eigna jafnt á landi og sjó.

Ef ríkið á einn eða annan hátt gengst fyrir því að afskrifaðar verði skuldir manna þá er nokkuð ljóst að margur landsbyggðarmaðurinn mun óhress verða með slíkt misrétti.

Mannréttindadómstólar munu fá næg viðfangsefni. Landsbyggðin færi að öllum líkindum í sögulegan málarekstur á hendur ríkinu.

Þeir eru ekki öfundsverðir landsfeðurnir okkar af viðfangsefninu.

Fæstir þeirra hafa nokkra einustu hugmynd um hvað það er að vera févana. Að eiga ekki fyrir leigunni eða lánunum. 
Flestir þeirra hafa í raun alltaf haft náið samband við hina margumtöluðu silfurskeið. Sparnaðarhugmyndir þeirra eru því kannski skiljanlega smáskrýtnar.

Hvernig væri nú að loka sendiráðum úti í heimi, kannski bara eins og tveimur ?  Sparnaðurinn sem lægi í slíku kæmi fyllilega í staðinn fyrir rugl og hringl með heilbrigðisstofnanir þessa lands.  

Nú er farið að síga í landsbyggðartútturnar.

Hvaða nafn skyldi sagan gefa þessari óöld sem nú upp er runnin ? 

Sukköldin, Sturlungaöld hin seinni,  Tíð sýndarveruleikans,  Öld hinna háu launa.  
Eða hvað ?

Nú rétt í þessu stendur yfir borgarafundur í Háskólabíói.

Menn eru þar hvattir til að vera málefnalegir,  - vera ekki með  upphrópanir, - blóta ekki, o.s.frv. auk þess að klappa fyrir þeim er mættir eru til fundarins.  Ráðherrum, þingmönnum o. fl.   - og það er vel mætt.

Það er sannarlega allt gott um þetta að segja.
Prófessorinn Þorvaldur Gylfason, virtur hagfræðingur stendur í ræðustóli og "kippir í kynið." Það má sannarlega sjá dálítinn anga Vilmundar bróður hans og Gylfa Þ. föður þeirra í framgöngu Þorvaldar.

Margt gott hefur þessi maður fram að færa, en skratti er hagfræðingurinn farinn að hljóma líkt og pólitíkus, skemmtilega landsföðurlegur. 
Er þarna á ferðinni fjármálaráðherra framtíðarinnar ?

Í dag var felld á Alþingi vantrauststillaga á ríkisstjórnina, tel ég rétt að álykta að það hafi verið ráð að svo fór.

Þingmaðurinn Kristinn H. Gunnarson sem oft hefur sýnt að hann þorir að hafa sjálfstæða skoðun og er ekki hallur undir einn né neinn,  sagði nei. Verð ég að dást að Kristni því enn hefur hann sýnt að hann þorir alveg að hugsa og tjá sig sjálfstætt. Einn var hann stjórnarandstæðinga sem svo kaus.
Góður Kristinn !  

Í kvöldfréttum fjölmiðlanna mátti heyra æstar raddir þingmanna, óðamála af þessum tryllingi sem farið er að bera á hjá þingmönnum svo og fleirum þessa dagana.

Heiftin sem menn bera í brjósti er orðin illa beisluð. Kannski til að ganga í augun á kjósendum, ég veit það ekki.

En þetta er hættulegt.

Kannski velja menn sér þennan tjáningarmáta til að hljóma ábyrgðarfullir, ég veit það ekki.

Kannski er það líka vegna þess að margir þeirra hljóta að vera dauðhræddir eins og svo margir landsmenn.

Menn eru lafhræddir um hag sinn, fjölskyldna sinna, hræddir um að ráða ekki við að borga húsnæðislánin sín, missa heimilin sín, eiga ekki peninga fyrir mat sínum, hræddir um að missa fólkið sitt.

Og sumir eru hreinlega að missa heilsuna, áhyggjur manna eru slíkar að margir þola ekki álagið. Og ballið er bara rétt að byrja.

Mikið ósköp held ég að stjórnarandstaðan sé lifandis ósköp fegin að hafa ekki fellt ríkisstjórnina !

Það er svo mikið öruggara að vera bara á móti, helst öllu.
Í þessarri ótrúlegu holskeflu sem yfir okkur hefur gengið, ekki bara okkar þjóð heldur nánast hnattrænt, hefur ríkisstjórnin okkar gert mikil mistök, dálítið mikið að leyndarmálast, auðvitað dauðhrædd og í öngum sínum, hver væri það ekki ? Auk þess sem hún hefur orðið fórnarlamb þeirra aðstæðna sem meirihluti landsmanna svo og gerði.  Það má sannarlega segja að þjóðin hefur verið slegin blindu um árabil, trúað því sem henni hefur verið sagt, þó enginn hafi botnað neitt í stöðunni.

Minnir óneitanlega dálítið á "Nýju fötin keisarans"- en athuga ber að það voru eldklárir menn og konur, djarfir ofurhugar sem teymdu okkur á asnaeyrum og þar er stjórn þjóðarskútunnar ekki undanskilin. Þingheimur allur hefur sem sé líka asnaeyru.

Við tókum flest þátt í Mattadorinu ! Allir vildu græða eins og útrásargæjarnir og pæjurnar.

Margt stórgáfað fólk, - á öllum aldri, - setti traust sitt á það að sýndarveruleikinn gerði það líka auðugt.

Það vildu nefnilega allir fá að spila með í Mattadorinu.      

Það vissu afar fáir út á hvað leikurinn gekk, en þar sem allir hinir voru að græða, þá vildu líka allir vera með, ömmurnar og afarnir líka, , - og viti menn,  afleiðingin er jú sú að margir hafa misst sinn lífssparnað, jafnvel lífeyrissjóðinn sinn.

Þjóðin stóð vel saman í sukkinu, og var stolt af því,  það er svo einfalt.

Vissulega höfðum við leikstjóra, en það voru að afar litlu marki Alþingismenn, þeir hafa ekkert hugmyndaflug í  að skapa svoleiðis leikrit.  Og því miður of lítið til þess að finna leið út úr leiknum aftur.

Það er eiginlega stærsti gallinn við þingmennina okkar, þeir eru ekki haldnir íþyngjandi hugmyndaauðgi,  öllu heldur heftir af þeim gömlu venjum að hafa í hávegum togstreitu og ásakanir í garð samverkamannanna.   

En er ekki ráð að nota Alþingi til að búa um sárin?  Er ekki full ástæða til að leggja aðeins á salt ásakanirnar og menn taki höndum saman við að taka í hornin á bolanum.

EF ríkisstjórnin tekur sig á og fer að vinna að því að safna liði þá er án efa hægt að nota hana áfram en hún verður að vilja það og ætla að gera sitt besta.  Á Alþingi situr margt ágætisfólk bæði í stjórn og stjórnarandstöðu.  En þetta fólk verður allt að taka sig á ef eitthvað á að ganga, vera heiðarlegt og  ganga rösklega til verks. - Vakna til dáða.

Það má alveg taka fortíðina til skoðunar seinna,  það skiptir meiru máli að vinna á vandanum sem ER yfirstandandi og þeim vanda sem bíður enn handan við hornið. Við eigum svo heilmikið af færu fólki, þ.e. þegar glýjan er farin úr augum manna og gullkálfurinn dauður, það er rétt að ríkisstjórnin fái til liðs við sig þá sem kunna til verka.
Við fáum engu ráðið með olíuverð, með kornverð, eða yfir höfuð með heimsmarkaðinn, en við getum ráðið hvernig við komum fyrir okkar málum heima í okkar Garðshorni.

Það er rétt að það starfsfólk sem við höfum kosið okkur fái að vinna fyrir launum sínum og því trausti sem fólk sýndi því með því að velja það til starfans. Annað væri bara sóun.

Það þarf að taka sig á og gera það sem gera þarf til að einstaklingar, heimili og fyrirtæki í landinu verði ekki gjaldþrota í þeim Ragnarökum sem við virðumst eiga eftir að ganga í gegn um.  
ÖRL. INNSKOT:

Hvað eru Ragnarök ?

Í Völuspá segir frá Ragnarökum, en það er heimsendir í hinni norrænu goðafræði.

Völvan sagði frá því að þegar bræður berðust og fimbulkuldi gengi yfir jörðina væru ragnarök í aðsigi.

Eftir það reyndi Óðinn og allir guðirnir að koma í veg fyrir að þetta gerðist, en vissu þó að ekkert kæmi í veg það.

Hlutverk Ragnaraka

Hlutverk Ragnaraka er að gera jörðina nýja og hreina  aftur. Þegar allt hefur verið drepið og eyðilagt í ragnarökum, hefst nýtt líf. Einhverstaðar leynast einhverjir á lífi og þeir fjölga sér, dóttir sólarinnar tekur við hlutverki móður sinnar og nýr máni kemur á himininn.

Ragnarökin eiga því það hlutverk að eyða gamla heiminum svo nýr og betri heimur geti myndast.

Hvern hefði órað fyrir þvíllíku ástandi á einni þjóð eins og raun ber  vitni hjá okkur þessa dagana ?

Þó ekki sé horft nema hálfan mánuð eða svo til baka hefðu afar margir efast um slíka framvindu.

Hafa ber í huga að að sem er að gerast hjá okkur er ekki einsdæmi.
Nú rétt í þessu heyri ég að fréttir frá DR ( Danmarks radio ) fjalla um húsnæðisvanda ungs fólks, reyndar alls ekki einskorðaður við unga fólkið - í Kaupmannahöfn.  Húsnæði er þar orðið yfirveðsett,  rétt eins og orðið er á Íslandi og víðar og víðar í of miklum mæli.

Bankar og öflug fyrirtæki, stundum risavaxin heimsþekkt fyrirtæki  af ýmsu tagi hverfa nú af sjónarsviði, ekki eingöngu á Íslandi, þar er langur vegur frá.

Norðurlönd, Evrópa, hin stóra Ameríka og svo frv.  Ekki hefur tekist að stöðva þessi  ósköp ennþá, en það kemur allt saman.

Þetta er jú ekki bara efnahagslífið sem um ræðir, bylgjuhreyfingin fer út um allt þjóðfélagið og líf fólks hefur í sumum tilvikum tekið stakkaskiptum með undraverðum hraða.

Ástandið er jú af þeim toga að geta kallast hamfarir.

Fylgikvillanir eru áþekkir þeim er fylgja styrjaldarátökum.

Sagan segir okkur jú að mannkynið,  jörðin og umheimurinn hefur ákveðna tilhneygingu til að ganga í reglubundnum bylgjum.  Samdráttur og þensla á víxl með tilheyrandi fylgikvillum.

Yfir mannkyn hafa gengið,  án þess að nokkur gæti við það ráðið hinar ýmsu plágur.  Þrátt fyrir alla erfiðleika sem yfir hafa dunið er staðreynd að þeir sterkustu lifa alltaf af.

Sama hver tegundin er;  menn,  dýr,  gróður jarðar,  fyrirtæki og svo má áfram telja.  Þetta lögmál gildir og gengur jafnt yfir sviðið.  

Það má líkja ástandi því sem við búum við í dag við farsótt. Pestin hafur haft sína þjáningarlausu jafnvel ánægjulegu  meðgöngu, en síðan blossað upp sem algerlega óstjórnlega farsótt.

UNDANTEKNINGARLAUST - ALLTAF hefur bylgjan gengið til baka. Hægt og rólega fellur út aftur og jagast allar aðstæður í það horf að vera viðunandi, - síðar jafnvel meira en svo,  - og þá er hættustundin upp runnin að nýju.

Þegar vel gengur, viljum við meira. Við færumst úr því horfinu að vera í skorti og í jafnvægi og síðan yfir í áhættusækni og einhverja fífldirfsku sem fylgir því að hafa það nánast of gott.  Heitir það fyrirbæri græðgi.

Án efa mun sú kollsteypa sem efnahagslíf Íslands hefur tekið nú á síðustu dögum og vikum hreinsa hressilega til hjá okkur.

Án efa mun sú atorka sem til er og verður virkjuð, verða til þess að tekið verður á hinum ýmsu sviðum í þjóðfélaginu, margt hefur verið að ganga úrskeiðis án þess að við gætum áttað okkur á því, en það sáum við ekki eða vildum ekki sjá fyrr en við sátum hæst á öldunni  og þaðan er jú bara ein leið, niður í öldudalinn.

Við förum upp aftur, ekki nokkur spurning um það.

Fyrst munum við fara af stökustu varkárni, en þegar frá líður gleymum við tígrisdýrinu sem bíður sins tíma á gresjunni.    

Hið óhemjulega öra upplýsingaflæði sem líðandi stund býr yfir hefur reynst okkur bæð jákvætt og neikvætt.

Óneitanlega sperrir fólk  eyrun yfir því sem sagt er í fjölmiðlum, hvort heldur það er í fréttum eða  viðtölum. Þetta á sannarlega ekki bara við á Íslandi, - en við þurfum að taka okkur tak og hugsa áður en við bullum bara.     

Það er hlustað á það sem kemur frá okkur, í ræðu sem og riti, ( líka bloggin ) -og að málsmetandi einstaklingar jafnvel málsvarar þjóðarinnar skuli ekki gæta sín betur, er kannski mannlegt,  en hæfir þeim á engan veg og er miður faglegt.

Gönuhlaup í fjölmiðlum eru sannarlega stórhættuleg, -Palli er lögu hættur að vera einn í heimnum.

 Það eru til sérfræðingar í slíku eins og flestu öðru, því segi ég  við þá sem þurfa að vera stöðugt að tjá sig; hafið taumhald á ykkur eða fáið sérfræðing til að hjálpa ykkur við það.
Svo er líka sá kosturinn að vinna bara vel án þess að gera það í beinni.
  

"Þjóðin " - við eigum að nota þetta tækifærið og breyta því sem við vitum að þarf að breyta. Hægja á þessu kapphlaupi  sem engum gerir gott þegar upp er staðið, reyna að semja  frið við Guð og menn, fyrst og fremst okkur sjálf.

Það er kominn tími til að hægja á og vera með fjölskyldu og vinum, sem þurfa alveg eins og við sjálf á  huggun og stuðningi að halda.

Njótum þess sem við höfum , það sem við getum gert til að fólki umhverfis okkur líði betur og þar með okkur sjálfum, er ekki kostnaðarsamt  - en er ómetanlegt.

Það þarf svo lítið til.

Að veita fólki athygli, brosa til umhverfisins,  sýna náunga okkar  hlýju  og stuðla að því að við höldum öll  sem bestu andlegu jafnvægi  -  umfram allt.

Það er sem sé tími kominn til að gefa en ekki bara taka, taka, taka.

Við höfum dálítið hagað okkur eins og bestíur í samfélagi þjóðanna.  Verið svo upptekin af því að vera þrátt fyrir smæðina;  ríkust , best(ust ), gáfuðust, sterkust, og vaðið á skítugum skóm yfir það sem öðrum er sárt um.

Við erum jú fræg í mörgum stórborgum heimsins fyrir að vera BRJÁLUÐ  í búðunum !

Það er engin vertíð í sumum verslunargötum erlendis fyrr en ÍSLENDINGARNIR  koma  !

Við höfum hlegið að því þegar t.d. dönum hefur ofboðið æði okkar. Kallað þá afbrýðisama og hætt þá fyrir að kaupa ekki sjálfir það sem við höfum ginið yfir af því sem þeim er hjartfólgið og  jafnvel talið til sinna þjóðargersema. Í fáfræði okkar gerum við lítið úr varkárni annarra.

Bæði í Bretlandi og Danmörku höfum við komið fram á þann hátt að við njótum í núverandi ástandi síður en svo  samúðar. 
Það er ekki spennandi að vera íslendingur erlendis við slíkar aðstæður sem nú. 
Er það ekki til marks um minnimáttarkennd að koma fram af slíku oflæti ?  Vonandi. Því ef ekki,  þá erum við annaðhvort vond eða heimsk og hvorutveggja er skítt. ( Við,  sem erum best og gáfuðust !)

Því miður má telja miklu fleiri dæmi um að við komum ekkert sérstaklega vel  fram á erlendri grundu.

Þrátt fyrir að hefur okkur hefur verið vel tekið víðast hvar, líklega vegna þess að við erum svo miklir eyðsluseggir,  ( svo erum við ekkert leiðinleg, það er staðreynd að yfirleytt erum við skemmtileg  ) , getum við alveg bókað það að sá tími er liðinn, nú er komið að skuldadögum í þeim efnum sem öðrum.

Auðvitað höfum við unnið dásamleg mannúðarverk og gert frábæra hluti á erlendri grundu líka. Slíkt hefur venjulega verið unnið af meiri rósemd og kannski meiri hógværð en okkur er eiginleg á öðrum sviðum. 


En nú verðum við, -  og munum  örugglega, taka höndum saman og vinna saman, vinna að því að erfiðleikarnir verði yfirstíganlegir,  sársauki fólks bærilegur og stuðla að því að út úr þessum hamförum komi nýtt og betra mannlíf.

Í hnotskurn, -  þá er jú sígilt að

 " það sem þér viljið að aðrir menn gjöri yður það skulið þér og þeim gjöra."